Gebitsproblemen

Gebitsproblemen bij het konijn

Gebitsproblemen bij konijnen komen zeer veel voor.  Het kan veel last veroorzaken en we komen er vaak pas achter als het konijn reeds klachten vertoont. Een behandeling door de dierenarts is dan meestal noodzakelijk. Door problemen aan het gebit gaat een konijn vaak minder eten en stopt soms helemaal met eten. In dit geval moet er snel ingegrepen worden. Een konijn dat niet eet is namelijk een spoedgeval, omdat er snel erge klachten van het maagdarmstelsel op kunnen treden met zelfs dodelijke afloop.

Het konijnengebit

Een konijn heeft 4 snijtanden. Deze kunnen we makkelijk zien en  beoordelen. Als er een aandoening van de snijtanden aanwezig is, kunnen we dit snel vast stellen. Een konijn heeft echter ook nog 4 rijen met kiezen. De kiezen zijn moeilijker te zien.  Met een lichtbron met vergroting kunnen we in de mond kijken. Het is meestal niet mogelijk om alle kiezen goed te beoordelen, daar is vaak een roesje voor nodig.  Het konijn heeft naast de kiezen en snijtanden nog 2 tanden: de stifttanden. Dit zijn 2 kleine tanden die achter de bovenste snijtanden groeien. Dit is het grootste verschil tussen de diersoortgroep “knaagdieren”, welke geen stifttanden hebben, en de konijnachtigen.

 

 

Hoe weet ik of mijn konijn last heeft van gebitsproblemen?

Konijnen kunnen verschillende symptomen hebben als ze haken krijgen aan de kiezen of olifantstanden krijgen. Symptomen kunnen zijn:

  • Moeite met eten en kauwen: het konijn probeert te eten, want de eetlust is goed. Maar het kauwen lukt niet goed en er vallen stukjes voeding uit de bek. We zien dat er een voorkeur voor zachte voeding ontstaat zoals fruit.
  • Speekselen, waardoor de haren bij de kin nat en plakkerig kunnen worden, soms wordt de kin kaal en rood.
  • Vermageren.
  • Verdikkingen aan de onderkaak.
  • Chronische oogontsteking en/ of uitvloei uit de neus.
  • Dunnere ontlasting of verstopping.
  • Trommelzucht ofwel tympanie.

 

Hoe ontstaan gebitsproblemen bij het konijn?

Bij konijnen blijven de tanden en kiezen het hele leven doorgroeien, en dit met 2 mm per week. Door slijtage blijven de tanden en kiezen kort. Als deze afslijting niet goed gebeurt ontstaan er problemen. Oorzaken van onvoldoende of verkeerde slijtage:

  • Erfelijke problemen: bijvoorbeeld een te korte bovenkaak, een verkeerde sluiting van de kaken of het ontbreken van de stifttanden
  • Verkeerde voeding: te weinig slijtage, calciumtekort
  • Trauma met bijvoorbeeld een afgebroken tand of een botbreuk van de kaak

Deze problemen kunnen samen voorkomen, zoals een erfelijke aanleg en een verkeerde voeding. Indien de slijtage niet goed verloopt kunnen er onder andere volgende problemen ontstaan:

  • Olifantstanden: doorgroeiende snijtanden
  • Haken op de kiezen door ongelijkmatige slijtage
  • Knobbelige kiezen, die los kunnen zitten of ontstekingen aan de wortel hebben
  • Abcessen

Hoe worden gebitsproblemen bij het konijn behandeld?

Snijtanden:
Te lange snijtanden worden geslepen, dit kan zonder narcose en is snel gebeurd. Bij terugkerende problemen kunnen de snijtanden ook getrokken worden, dit gebeurt wel onder algehele narcose.

Kiezen:
Voor een goede diagnose is meestal narcose nodig en dan wordt het gebit direct behandeld. Haken worden verwijderd, kiezen worden indien nodig ingekort en bijgeveild.  De kiezen van konijnen hebben lange wortels, deze kunnen we zo niet zien. Om de wortels te beoordelen moeten röntgenfoto’s gemaakt worden.

Abces:
Door een afgebroken tand of ontstekingen aan de wortel van de kies kan een abces ontstaan, ook dan wordt met röntgenfoto’s de oorzaak van het abces opgespoord. Een abces wordt het beste chirurgisch verwijderd. Als alternatief (indien dit niet mogelijk is) kan het abces geopend worden en eventueel opgevuld worden met antibioticaparels.

 
Kan ik gebitsproblemen bij mijn konijn voorkomen?

Voeding vormt het belangrijkste onderdeel van de preventie.

  • Hooi: Voor het correct afslijten van de tanden en kiezen is hooi heel belangrijk! Geef geen knaagsteen of liksteen, hierdoor kan uw konijn makkelijker blaasgruis ontwikkelen. Daarnaast zorgen de vezels in hooi voor een goede werking van het maagdarmstelsel. Verder is het eten van vers gras, takken en groene bladeren ook zeer goed voor het slijten van de kiezen en tanden.
  • Biks of brokjes: het meest geschikte krachtvoer zijn brokjes die er allemaal hetzelfde uitzien. Dit lijkt saai, maar deze brokjes bevatten veel vezels en uw konijn kan zo niet selectief gaan eten. Bij gemengde voeding eet het konijn alleen de lekkere dingen eruit en blijven andere brokjes liggen, zo kunnen er tekorten ontstaan, zoals bijvoorbeeld een tekort aan calcium. Geef niet teveel krachtvoer, want dan eet het konijn minder hooi en is er risico op het ontwikkelen van overgewicht.
  • Laat uw konijn regelmatig, op een veilige plek, buiten lopen. Zonlicht zorgt voor de aanmaak van vitamine D, dit draagt bij aan de sterkte van de kaakbotten, kiezen en tanden.